โครงการนี้มีชื่อแล้วครับ
หลังจากนั่งคิดนอนคิดอยู่หลายนาน ผมก็อยากเรียกมันว่า
วิชาอะไร
โดยมี What a class!!! เป็นชื่อในเวอร์ชั่นนานาชาติ
วิชาอะไร คือ อะไร?
วิชาอะไร คือ อะไร
ชักจะเล่นคำกันจนไม่รู้ว่าอะไรเป็นอะไรแล้ว
ขอเล่าแบบง่ายๆ ดีกว่า

โครงการนี้มีต้นกำเนิดจากการทำหนังสือรวมบทสัมภาษณ์อาจารย์ยงยุทธ จรรยารักษ์
ด้วยความตั้งใจว่า จะให้รสชาติของการอ่านละม้ายคล้ายนั่งฟังอาจารย์สอน
แบ่งบทตามประเด็นที่อาจารย์ท่านสนใจ และคิดว่าพวกเราน่าจะรับรู้
แทนที่จะนั่งสัมภาษณ์กันสองคน เราก็อยากชวนผู้ที่สนใจมานั่งฟังนั่งถามด้วย
อาจารย์ท่านย้ำหลายต่อหลายครั้งว่า อยากให้ถามกันเยอะๆ ประเด็นจะได้ถูกต่อยอดออกไปไกลๆ
เพื่อให้ง่ายกับการติดตาม ในการสัมภาษณ์แต่ละครั้งเราเลยแบ่งเป็นหัวข้อๆ ไป
จะว่าคล้ายกับการกลับมานั่งเรียนอีกครั้งของเด็กโข่ง ก็คงได้
จะว่าคล้ายการนั่งเรียนนอกห้องของน้องๆ ที่ยังเรียนอยู่ ก็ไม่ผิด
ถ้าใครเคยได้ฟังอาจารย์สอน คงทราบดีว่า ท่านโยนคำถามมากมายมาให้พวกเราได้คิด
โดยมากเป็นคำถามง่ายๆ (ที่ตอบยากชิบเป๋ง)
เช่น บ้านคืออะไร? ซอยคืออะไร? แม่น้ำคืออะไร? ความสุขคืออะไร? และ ปัญญาคืออะไร?
คำถามเหล่านี้คือรากฐานของการสร้างปัญญา ไม่ใช่การหาความรู้
ผมเลยเห็นว่า โครงการนี้ไม่มีชื่อใดจะเหมาะไปกว่า
วิชาอะไร

ครั้งแรกผ่านพ้นไปแล้วกับหัวข้อการศึกษา
ครั้งนี้เราจะมาคุยกันเรื่อง ‘การท่องเที่ยว’
ลองมาอ่านตัวอย่างกันสักหน่อยดีไหมครับ

การท่องเที่ยวของไทยผิดพลาดตรงไหน
ตั้งแต่พื้นฐานแรก คือระบบการศึกษาเลย เราไม่สอนคนให้เกิดปัญญา พอคนไม่เกิดปัญญา คนก็ไม่เกิดการใฝ่รู้ ก็ไม่อยากรู้อะไร เมื่อคนไม่อยากรู้อะไร เวลาไปไหน เขาก็ไปเพื่อพักผ่อนให้สบายๆ ไม่ต้องรู้ ไม่ต้องเห็น สนุกสนาน นั่งเล่นนอนเล่นสูดอากาศ นั่นคือการท่องเที่ยว แล้วเราก็จับการท่องเที่ยวแบบนี้มาเป็นนโยบายการท่องเที่ยวหลักของชาติ คือทำทุกแห่งให้มันเป็นแค่ที่สะดวกสบาย เป็นที่เปลี่ยนบรรยากาศกินเหล้าเล่นไพ่เท่านั้น นั่นคือการท่องเที่ยว เราก็จะพลาดโอกาสที่จะเจอสิ่งดีๆ ไปเยอะเลย

การท่องเที่ยวแบบเปลี่ยนที่กินเหล้าเล่นไพ่เสียหายตรงไหน
สมมติว่าเราจะขึ้นไปดูวิถีชีวิตชาวเขา แล้วเราก็จะไปนั่งกินเหล้าเล่นไพ่ที่นั่น สิ่งแรกที่จะสนองความต้องการของนักท่องเที่ยวได้คือ เราก็ต้องเอาไฟฟ้าขึ้นไป แล้วคนที่ไม่เล่นไพ่จะทำอะไร ดูทีวี ก็ต้องหาทีวีขึ้นไป หาเครื่องทำน้ำร้อนขึ้นไป แล้วถามว่าวิถีชาวเขายังอยู่เหมือนเดิมไหม เราทำแหล่งเรียนรู้ให้เป็นแหล่งบันเทิง ถ้าเป็นแหล่งเรียนรู้ เราก็ต้องเก็บองค์ความรู้ตรงนั้นไว้ให้ได้ ก็ต้องไม่เอาความสะดวกสบายเข้าไป พวกอยากเปลี่ยนที่กินเหล้าก็ไม่ขึ้นไป ต้องเดินตะเกียกตะกายตั้งแต่เช้ายันเย็น ไปถึงก็นอนแผ่แล้ว จะเอาแรงที่ไหนไปเล่นไพ่ แต่คนที่อยากเรียนรู้เขาก็ยังไปอยู่ ความรู้ก็ยังอยู่ คุณค่าก็ปรากฏ

ถ้าจะกินเหล้าก็ไปสถานท่องเที่ยวบันเทิงเริงรมย์สิ เราไม่ว่า สนับสนุนเต็มที่  สร้างความสะดวกสบายให้เต็มที่เลย เพราะมันเป็น recreational tourism แต่ถ้าเป็น educational tourism เราไม่ควรให้สิ่งเหล่านี้เป็นตัวนำ เอาแค่ทำให้คนสามารถเดินทางไปได้โดยปลอดภัยก็พอแล้ว

เวลาพาคนไปเที่ยว อาจารย์เน้นเรื่องอะไรเป็นพิเศษครับ
ผมเน้นให้คนตื่นตัว แล้วก็อยากรู้ ตั้งแต่ผมเขียนโปรแกรมแล้ว อย่างทริปนี้ (ทริปปราจีนบุรี) ตลาดสหชาติ ชุมชนสหชาติมันเป็นยังไง คุณอยากรู้ก็ไปดูสิ แล้ววัดสหชาติมันเป็นยังไง อยากรู้ก็ไปดูสิ มันก็จะท้าทายเขา ยั่วเขา ให้อยากรู้ ให้ตามไปดู ผมอย่างที่ผมเขียนทริปใหม่ให้ อาณาจักรสยามที่สาบสูญ มันอยู่ที่ไหน ก็ต้องตามไปหากัน ผมไม่เน้นการบริการ แต่เน้นการแลกเปลี่ยนความรู้ ยิ่งแลกเปลี่ยนเยอะ ซักถามเยอะ โต้แย้งกันเยอะ ก็ยิ่งสนุก

ถ้าใครสนใจก็เชิญมาร่วมฟังและถามกันได้นะครับ
วันพุธที่ 24 มิถุนายน 2552 เวลา 18.00-20.00 น.
ที่ห้องประชุม 4/3 ชั้น 4 ตึกจุลจักรพงษ์ (ติดกับศาลาพระเกี้ยว ด้านล่างเป็นโรงอาหาร) จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ขอบคุณนัตตี้ Ursa Major และน้องๆ ชมรมอนุรักษ์ จุฬาฯ มากๆ ครับที่ช่วยจองห้องให้
แล้วเจอกันครับทุกคน